Testament – jak sporządzić? Rodzaje testamentów.

Testament może zostać sporządzony na kilka sposobów, wyróżniamy testamenty zwykłe i testamenty szczególne.

Testamenty zwykłe

Testament holograficzny(własnoręczny) – jest dokumentem w całości sporządzonym przez spadkodawcę, przez niego podpisanym oraz opatrzonym datą, może zostać sporządzony na zwykłej kartce papieru. Bez podpisu spadkodawcy testament będzie uznany jako nieważny.

Testament notarialny – sporządzony w obecności notariusza w Kancelarii Notarialnej.

Testament allograficzny (urzędowy) – jest ustnym oświadczeniem Spadkodawcy złożonym w obecności dwóch świadków oraz wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego. Z takiego oświadczenia sporządza się protokół, który następnie odczytuje się w obecności ww. świadków. Protokół winien zostać podpisany przez spadkodawcę, jeżeli spadkodawca nie może złożyć podpisu, fakt ten zaznacza się w protokole we wskazaniem przyczyny braku podpisu. Osoby głuche lub nieme niestety nie mogą sporządzić testamentu w ten sposób.
Istotnym jest, że spadkodawca może w każdej chwili zmienić treść testamentu, dlatego bardzo ważne jest aby każdorazowy testament opatrzony był datą. W sytuacji gdy najpierw spisaliśmy testament u notariusza, a następnie w dniu śmierci zmieniliśmy go tj. sporządziliśmy nowy testament, podpisaliśmy go własnoręcznie oraz opatrzyliśmy datą – pierwszeństwo będzie miał ten nowy testament.

Testamenty szczególne

Testamenty szczególne sporządzane są w sytuacji gdy istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy lub jeżeli wskutek szczególnych okoliczności nie można lub znacznie utrudnione jest sporządzenie zwykłego testamentu.

Testament ustny – swoją ostatnią wolę spadkodawca może oświadczyć w obecności co najmniej trzech świadków. Treść takiego testamentu może zostać stwierdzona pismem w terminie 1 roku od złożenia oświadczenia. Spisania dokonać może jeden ze świadków oświadczenia spadkodawcy lub osoba trzecia, przy czym wymagane jest wskazanie daty oraz miejsca złożenia oświadczenia przez spadkodawcę, jak również wskazanie daty oraz miejsca sporządzenia takiego pisma. Aby spisanie testamentu ustnego były prawnie skuteczne musi zostać podpisane przez samego spadkodawcę oraz przynajmniej dwóch świadków. W sytuacji gdy nie stwierdzono pismem treści ustnego testamentu, a spadkodawca umarł, można w terminie 6 miesięcy od chwili śmierci spadkodawcy stwierdzić złożenia oświadczenia spadkodawcy poprzez zgodne zeznania świadków przez sądem.

Testament podróżny (na statku marskim lub powietrznym) – swoją wolę spadkodawca może oświadczyć również przed dowódcą statku lub jego zastępcą przy jednoczesnej obecności dwóch. Podobnie jak w przypadku testamentu ustnego, oświadczenie spadkodawcy jest spisywane, odczytywana a następnie podpisywane przez spadkodawcę oraz świadków.

Testament wojskowy – może być sporządzony tylko w czasie mobilizacji lub wojny albo przebywania w niewoli. Ten szczególny typ testamentu mogą sporządzić tylko ściśle grupy osób: żołnierze pełniący czynną służbę wojskową, pracownicy cywilni zatrudnieni w Siłach Zbrojnych, osoby cywilne towarzyszące siłom zbrojnym np. pielęgniarki, kapelani, wolontariusza PCK oraz inne osoby cywilne jeżeli znajdują się na obszarze będącym pod wyłącznym zarządem organów wojskowych albo na jednostce pływającej Marynarki Wojennej lub na statku powietrznym należącym do Sił Zbrojnych. Testament wojskowy może zostać sporządzony ustnie w obecności sędziego wojskowego, świadków podobnie jak testament ustny. Okoliczności dopuszczające sporządzenie testamentu wojskowego nie wyłączają możliwości sporządzenia testamentu na zasadach określonych w Kodeksie Cywilnym.

Świadkowie testamentu

Testament może zostać sporządzony również w formie ustnej w obecności świadków, należy jednak pamiętać, że świadkiem testamentu nie mogą być osoby:
– nie posiadające pełnej zdolności do czynności prawnych;
– niewidome, głuche lub nieme;
– nie mogące czytać i pisać;
– nie władające językiem, w którym spadkodawca sporządza testament;
– skazane prawomocnie wyrokiem sądowym za fałszywe zeznania;
dla których w testamencie została przewidziana jakakolwiek korzyść, np. przyjaciel któremu zapisujemy samochód;
– małżonek spadkodawcy, jego krewni lub powinowaci pierwszego i drugiego stopnia oraz osoby pozostające z nią w stosunku przysposobienia.

Jeżeli świadkiem testamentu była osoba wymieniona powyżej, nieważne będzie tylko postanowienie testamentu, które przysparza korzyści tej osobie, jej małżonkowi, krewnym lub powinowatym pierwszego lub drugiego stopnia albo osobie pozostającej z nią w stosunku przysposobienia.

Jeżeli jednak z treści testamentu lub z okoliczności wynika, że bez nieważnego postanowienia spadkodawca nie sporządziłby testamentu danej treści, cały testament uznany zostanie jako nieważny.